Skip links

Column

Buiten Gewoon Sportief

Niets doen is ook een keuze

Sinds februari hebben we in Nederland een kabinet onder leiding van een premier die campagne voerde met het bouwen van tien nieuwe steden. D66-leider Jetten lanceerde zijn ambitieuze plan tijdens de verkiezingscampagne en dat leidde direct tot gefronste wenkbrauwen: ‘Totaal onrealistisch’. [1] ‘Een vergezicht zonder doorwerking’. [2] Of ‘complex en tijdrovend.’ [3]

We hebben het in Nederland niet zo op grootse, meeslepende visies. Jettens ambitieuze plan werd afgeserveerd als abstracte luchtfietserij in vergelijking met kortetermijnoplossingen die wel realistisch zijn. Zelfs visiestukken als de Ontwerp-Nota Ruimte zijn vooral consensusstukken en bevatten opvallend weinig visie. Inhoudelijk degelijk en analytisch goed onderbouwd, maar ook het resultaat van een bijna onmogelijke missie: iedereen tevreden houden door alles een beetje te doen. En uiteindelijk schieten we daar niet zoveel mee op.

Drie hoogleraren van de TU Delft pleiten er in een recent artikel voor dat we rigoureus anders na moeten gaan denken over bouwen en wonen. [4] Daarbij zullen we anders met onze ruimte moeten omgaan: alle claims en eisen passen simpelweg niet meer. In plaats van meer en groter moet het anders, beter, mooier. Want als we de woningnood oplossen door alleen huizen te bouwen, laten we onze (klein)kinderen achter met kale wijken die er overal hetzelfde uitzien en waar samenleven alleen achter de voordeur plaatsvindt.

Een buitengewoon fijne wijk is namelijk zoveel meer dan een aaneengeschakelde serie van huizen. In een fijne wijk is ruimte om veilig buiten te spelen, te sporten en elkaar te ontmoeten, en zijn er voorzieningen die dat mogelijk maken. En net daar knelt de schoen. Want terwijl het aantal inwoners groeit, stijgt het aantal sport- en beweegvoorzieningen niet evenredig mee.

De columnisten

Naam:
Mark Noordzij, Remco Hoekman

Organisatie:
Mulier Instituut

info@mulierinstituut.nl

Buiten Gewoon Sportief

Belangrijke reden hiervoor is de ervaren disbalans tussen kosten en baten van voorzieningen. We spreken in deze context vaak over grondexploitatie of kortweg ‘grex’. Daarbij draait het erom zoveel mogelijk aan de grond te verdienen. Woningen leveren de exploitant geld op, terwijl sport- en beweegvoorzieningen geld kosten. Dat de maatschappelijke (langetermijn)baten van sportvoorzieningen groot zijn, past niet in de modelmatige wereld van de grex en wordt dus buiten beschouwing gelaten.

Tegelijkertijd rijzen de grondprijzen de pan uit en worden woningen onbetaalbaar. [5] We moeten daarom af van dit financiële kortetermijndenken en toe naar een rekenmethode die recht doet aan de maatschappelijke waarde van voorzieningen en hun langetermijneffecten. Maar dat kost tijd. Tijd die we niet hebben.

Laten we het daarom nu al met elkaar hebben over hoe onze wijken, dorpen en steden er in de toekomst uit moeten zien. Zodat we nu de juiste, noodzakelijke keuzes kunnen maken. En laten we dat doen door te definiëren wat we wél willen, niet wat we níét willen. Dus geen definities meer als een ‘autovrije wijk’. Zo’n beeld neemt mensen namelijk iets af zonder dat duidelijk is wat ze ervoor terugkrijgen. Een autovrije wijk zegt immers niets over wat er wel in de wijk is, hoe de wijk is ingericht en hoe we met elkaar samenleven. Een negatief beeld dus.

In plaats daarvan hebben we een positief en verleidelijk toekomstbeeld nodig. Een wijk om naar uit te zien. Een wijk waar je fijn en gezond kunt opgroeien en ouder kunt worden. Waar kinderen veilig op straat kunnen spelen en er genoeg ruimte is voor sporten, spelen en ontmoeten. En vanuit dat vertrekpunt moeten we dan nadenken over de noodzakelijke keuzes.

Want we kunnen niet eindeloos blijven opereren vanuit consensus en kortetermijndenken. We zullen keuzes moeten maken. Keuzes voor meer sport- en beweegvoorzieningen en voor de lange termijn. Voor een beweegvriendelijker en daarmee ook een aantrekkelijker en een mooier Nederland. En voor een vitale bevolking die meer met elkaar in verbinding staat.

Want niets doen is ook een keuze.

Naar #BuitenGewoonFijn

[1] https://www.nporadio1.nl/nieuws/politiek/59e9e881-581d-4bde-9771-b1774af3cd4b/tien-steden-bijbouwen-zoals-d66-wil-is-onrealistisch-zegt-peter-boelhouwer
[2] https://stadszaken.nl/artikel/8333/opinie-niet-tien-nieuwe-steden-maar-een-land-met-een-plan
[3] https://eenvandaag.avrotros.nl/artikelen/nieuwe-steden-bouwen-tegen-woningnood-zoals-meerdere-partijen-willen-hoe-haalbaar-is-dat-almere-na-60-jaar-nog-niet-af-161388
[4] https://www.tudelft.nl/stories/articles/de-woningopgave
[5] Zie voor een goede analyse van dit probleem: https://uitgeverijpluim.nl/waarom-jij-geen-huis-kan-betalen

Contact opnemen

Neem contact op via het formulier.

+31 6 14 76 12 34

info@innobeweeglab.nl